Το 2025 ήταν η χρονιά που σταματήσαμε να αναρωτιόμαστε «τι συμβαίνει με την Τεχνητή Νοημοσύνη;» και αρχίσαμε να προσαρμοζόμαστε στη νέα πραγματικότητα. Μια αποτίμηση της χρονιάς που πέρασε και πώς η ΤΝ έκλεψε την παράσταση παντού, στην πολιτική, στην εκπαίδευση, στη βιομηχανία αλλά κυρίως εγκαταστάθηκε, έστω και πιλοτικά, στους χώρους εργασίας. [ATHENS VOICE, 2025]

6^ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φιλοσοφίας της Επιστήμης | Τμήμα ΙΦΕ – ΕΚΠΑ, 03-05 Δεκεμβρίου 2020 | DOI: 10.13140/RG.2.2.13671.47520

Κάνοντας τον διαχωρισμό ανάμεσα σε quasi ηθικό πράκτορα και κυριολεκτικά ηθικό πράκτορα, θα επιχειρήσω να περιγράψω τις προϋποθέσεις εκείνες, πέρα από την αυτονομία και τη συμπεριφορά, οι οποίες θα πρέπει να πληρούνται ώστε να μπορούμε να αποδώσουμε χαρακτηριστικά ηθικού προσώπου σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Ένα τέτοιο σύστημα δυνητικά, εκτός από καθήκοντα, θα μπορεί να έχει δικαιώματα, υποχρεώσεις και ευθύνες και να συνυπάρχει με τα άλλα νοήμονα όντα ή συστήματα σε μια αναθεωρημένη ενδεχομένως μορφή κοινωνικού ιστού. [ΕΚΠΑ, 2020]

Η ζωή στο δεύτερο μισό της σκακιέρας προβλέπεται συναρπαστική και ταυτόχρονα τρομακτική. Οι νέες προκλήσεις και ευκαιρίες θα αναδείξουν σύντομα νέους κυρίαρχους του παιχνιδιού, νέες υπηρεσίες, νέα προϊόντα, νέους τρόπους ζωής και όλοι εμείς θα προσαρμοζόμαστε και θα αφομοιώνουμε τις εξελίξεις, κάνοντάς τες αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας –περίπου όπως κάναμε στο παρελθόν με το αυτοκίνητο, το κινητό τηλέφωνο και το ίντερνετ. [ΒΟΟΚ PRESS, 2020]

Σύμφωνα με τον Σαρτρ, οι άνθρωποι βιώνουμε μια διαρκή κατάσταση υπαρξιακής αγωνίας, επειδή όντας «καταδικασμένοι» να ορίζουμε ελεύθερα οι ίδιοι τον σκοπό μας, σε κάθε στιγμή της ζωής μας καλούμαστε να κάνουμε επιλογές που καθορίζουν τελικά το ποιοι είμαστε. [BOOK PRESS, 2020]

Το ερώτημα «Πώς είναι να είσαι μηχανή;» αναφέρεται στην υποκειμενική εμπειρία κάποιου νοήμονος οργανισμού, που συμβαίνει να είναι μια σκεπτόμενη μηχανή, αποτελούμενη από τσιπάκια, τρανζίστορ, καλώδια, αισθητήρες κτλ. Εν πρώτοις υποθέτουμε ότι η υποκειμενική εμπειρία του να είναι κάποιος μηχανή, θα είναι διαφορετική της υποκειμενικής εμπειρίας του να είναι κανείς άνθρωπος και συνεπώς ένας άνθρωπος δεν μπορεί να «βιώνει» τον κόσμο όπως μια μηχανή, ή μια μηχανή δεν μπορεί να «βιώνει» τον κόσμο όπως ένας άνθρωπος. [BOOK PRESS, 2020]

Ο πρωτοπόρος στην έρευνα της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθηγητής Γιάννης Κόντος απαντάει στις ερωτήσεις του Άλκη Γούναρη, στην ATHENS VOICE, για την ιστορική εξέλιξη, τις ερευνητικές προκλήσεις και το μέλλον του ΑΙ. [ATHENS VOICE, 2026]

Η μετάβαση του εργασιακού βίου στη νέα εποχή της ΤΝ κρύβει ουσιαστικούς κινδύνους αλλά και πραγματικές ευκαιρίες. Ποια επαγγέλματα είναι πιο ευάλωτα σε μια πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας; Πώς μπορεί ο Keynes να βοηθήσει σε μια ψύχραιμη αποτίμηση των νέων δεδομένων; Πόσο δικαιολογημένη είναι η τεχνοφοβική στάση απέναντι στη ρήξη με το παρελθόν; Ποιο είναι το ηθικό και κοινωνικό διακύβευμα αυτού του μετασχηματισμού; [ATHENS VOICE, 2025]

Γραμμένη λίγο πριν τη Γαλλική Επανάσταση η νουβέλα του de Sade αποκαλύπτει, την εκλεκτή συγγένεια του συγγραφέα με τον Hobbes, καθώς προβάλει με επιτυχία την εγγενώς «κακή» φύση του ανθρώπου. Αντίθετα με τον σύγχρονο του, Jean - Jacques Rousseau, που θεωρούσε ότι ο άνθρωπος από τη φύση του είναι αγαθός κι ευγενής, ο de Sade υπερασπίζεται την ατομική ηδονή ως το μέγιστο αγαθό μιας κατά τα άλλα εγωιστικής και α-ήθικης οντότητας. [ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 2011]

Οι καρτεσιανοί στοχασμοί, οι πλατωνικές ιδέες, ο δυισμός σώματος- πνεύματος, θεωρίες για την αθανασία και τον χρόνο, τα παράδοξα των σχεδίων του Escher, ανακατωμένα με ηθικές προσταγές αποτελούν το υπόβαθρο της ταινίας του Nolan που δεν χαρακτηρίζεται από φιλοσοφικό ακαδημαϊσμό αλλά από ακατάπαυστη δράση, εξαιρετική σκηνογραφία και εικαστική υπερφόρτωση, στοιχεία που ο βρετανός σκηνοθέτης διαχειρίζεται και σερβίρει με μαεστρία. [BOOK PRESS, 2010]

Στο δοκίμιο αυτό, θα επιχειρήσω να περιγράψω συνοπτικά τη φιλοσοφική βάση της θεωρίας του Bookchin, τις βασικές αρχές της κοινωνικής οικολογίας και του κομμουναλιστικού μοντέλου οικολογικής κοινωνικής οργάνωσης, καθώς και τις κύριες αντιρρήσεις των «πράσινων» οικολόγων κατά του κινήματος της κοινωνικής οικολογίας και το αντίστροφο. [ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, 2006]